Phrasal Verbs Nedir? En Çok Kullanılan Deyimsel Fiiller

Phrasal Verbs (Deyimsel Fiiller) Nedir?

Phrasal Verb, bir fiil ile bir edat (preposition) veya zarfın (adverb) birleşerek, genellikle kendi anlamından tamamen farklı yeni bir anlam oluşturduğu yapıdır. İngilizcede günlük konuşmanın vazgeçilmez parçasıdırlar ve akıcı konuşabilmek için mutlaka öğrenilmelidirler.

Örneğin: "Give" vermek demektir, ama "Give up" pes etmek/bırakmak anlamına gelir. Fiili bilseniz bile Phrasal Verb'ü bilmezseniz cümledeki anlamı yakalayamazsınız.

Phrasal Verb Türleri: Ayrılabilir ve Ayrılamaz

Phrasal Verb'lerin iki temel türü vardır ve bu ayrım cümle kurarken çok önemlidir:

1. Ayrılabilir (Separable) Phrasal Verbs

Nesne, fiil ile edat arasına girebilir. Zamir (pronoun) kullanıldığında mutlaka ayrılır.

• Turn on the TV. ✅ / Turn the TV on. ✅ (İkisi de doğru)
• Turn it on. ✅ (Zamir araya girer — zorunlu)
• Turn on it. ❌ (Zamir ile ayrılmadan YANLIŞ)

2. Ayrılamaz (Inseparable) Phrasal Verbs

Fiil ve edat asla ayrılmaz, nesne her zaman sonra gelir.

• I'm looking for my keys. ✅
• I'm looking my keys for. ❌ (Bu yapı yanlış)

En Çok Kullanılan 20 Phrasal Verb

Günlük Hayat

1. Get up — Yataktan kalkmak
   I get up at 7 AM every morning. (Her sabah saat 7'de kalkarım.)
   What time did you get up today? (Bugün saat kaçta kalktın?)
2. Wake up — Uyanmak
   I woke up to the sound of rain. (Yağmur sesiyle uyandım.)
3. Turn on / Turn off — Açmak / Kapatmak (cihaz, ışık)
   Please turn on the lights. / Turn off the TV, it's late.
4. Put on — Giymek
   Put on your jacket, it's cold outside. (Montunu giy, dışarısı soğuk.)
5. Take off — Çıkarmak (giysi) / Havalanmak (uçak)
   Take off your shoes before entering. (Girmeden önce ayakkabılarını çıkar.)
   The plane took off on time. (Uçak zamanında havalandı.)
6. Pick up — Yerden almak / Birini almak (arabayla)
   Can you pick up the kids from school? (Çocukları okuldan alabilir misin?)
7. Throw away — Çöpe atmak
   Don't throw away those papers! (O kağıtları atma!)

İlerlemek ve Devam Etmek

8. Give up — Vazgeçmek, bırakmak
   Don't give up! You can do this. (Pes etme! Yapabilirsin.)
   She gave up smoking last year. (Geçen yıl sigarayı bıraktı.)
9. Carry on — Devam etmek
   Carry on with your work. (İşine devam et.)
10. Keep on — (Bir şeyi) yapmaya devam etmek
    He keeps on making the same mistake. (Aynı hatayı yapmaya devam ediyor.)
11. Go on — Devam etmek / Olmak
    Go on, tell me what happened. (Devam et, ne olduğunu anlat.)
    What's going on here? (Burada neler oluyor?)

Aramak ve Bulmak

12. Look for — Aramak (bir şey/kişi)
    I'm looking for my car keys. (Araba anahtarlarımı arıyorum.)
13. Find out — Öğrenmek, keşfetmek (bilgi)
    I found out that she was lying. (Yalan söylediğini öğrendim.)
14. Look up — Sözlükten/internetten aramak
    Look up the word in the dictionary. (Kelimeyi sözlükten ara.)

İlişkiler ve Sosyal

15. Look after — İlgilenmek, bakmak
    Can you look after my cat while I'm away? (Ben yokken kedime bakabilir misin?)
16. Get along (with) — İyi geçinmek
    I get along well with my colleagues. (Meslektaşlarımla iyi geçinirim.)
17. Break up (with) — Ayrılmak (ilişki)
    They broke up after 3 years. (3 yıl sonra ayrıldılar.)
18. Hang out — Takılmak, vakit geçirmek
    We usually hang out at the café. (Genellikle kafede takılırız.)

İş ve Profesyonel

19. Run out of — Tükenmek, bitmek
    We ran out of coffee. (Kahvemiz bitti.)
    I'm running out of time. (Zamanım daralıyor.)
20. Come up with — (Fikir, plan) bulmak/üretmek
    She came up with a brilliant idea. (Harika bir fikir buldu.)

Phrasal Verb vs Normal Fiil

İngilizce'de aynı anlama gelen hem resmi (formal) hem de Phrasal Verb karşılıkları vardır. Günlük konuşmada Phrasal Verb tercih edilir:

• Put out the fire = Extinguish the fire (Ateşi söndürmek)
• Find out = Discover (Keşfetmek)
• Give up = Quit / Abandon (Bırakmak)
• Come up with = Devise / Invent (İcat etmek)
• Put off = Postpone (Ertelemek)
• Turn down = Reject (Reddetmek)

Yazılı İngilizce'de (essay, rapor) formal fiiller tercih edilirken, konuşmada Phrasal Verb'ler daha doğal durur.

Sık Yapılan 3 Hata

1. Ayrılabilir Phrasal Verb'lerde zamiri sona koymak

❌ Turn on it.

✅ Turn it on.

2. Yanlış edat kullanmak

❌ I'm looking at my keys. (Anahtarlarıma bakıyorum — farklı anlam!)

✅ I'm looking for my keys. (Anahtarlarımı arıyorum.)

3. Phrasal Verb'ü kelime kelime çevirmeye çalışmak

"Look up" = "Yukarı bakmak" değil, "Sözlükten aramak" anlamında kullanılır. Phrasal Verb'lerin anlamını bağlamdan öğrenmek gerekir.

Nasıl Öğrenilir? En Etkili 4 Yöntem

1. Bağlam içinde öğrenin: Tek tek ezberlemek yerine, cümle içinde görün ve kullanın.
2. Fiil bazlı gruplandırın: Get up, get on, get off, get along, get over... "Get" fiilinin tüm Phrasal Verb'lerini bir arada öğrenin.
3. Film ve dizi izleyin: İngilizce altyazıyla izlerken Phrasal Verb'leri not alın.
4. Pratik yapın: BuildSentence uygulamasındaki Phrasal Verbs modülü ile yüzlerce Phrasal Verb'ü cümle kurarak pratik yapabilirsiniz.